کشف کوچکترین نقش برجسته ایلامی چهارهزار ساله
کشف کوچکترین نقشبرجسته ایلامی در ایذه، که نیایش پادشاهی چهارهزارساله با خدای خورشید و عدالت را به تصویر کشیده است، چشماندازی نو برای بازشناسی سنتهای دینی و پیوندهای فرهنگی ایلام با میانرودان گشود.
به گزارش میراثآریا، «حسین فیضی» مدرس دانشکده باستانشناسی شوش و «ایوب سلطانی» مدیر پایگاه مسجدسلیمان، موفق به کشف کوچکترین نگارکند ایلامی در منطقه آیاپیر ایذه شدند؛ اثری منحصربهفرد با قدمتی چهارهزارساله که پادشاهی ایلامی را در حال نیایش خدای خورشید و عدالت، «ناهونته»، به تصویر میکشد. این کشف، سیزدهمین نقشبرجسته ایلامی ایذه به شمار میرود و میتواند افق تازهای در شناخت سنتهای نیایشی و هنر صخرهای ایلامیان بگشاید .
«در دل صخرههای آیاپیر ایذه، اثری کوچک اما سترگ پدیدار شد؛ کوچکترین نقشبرجستهای که تاکنون از ایلامیان کشف شده است.» این را «حسین فیضی» باستانشناس و مدرس دانشکده باستانشناسی شوش در گفتوگو با میراثآریا اعلام کرد و افزود: این نگارکند که ابعادی در حدود یک کف دست دارد، پادشاهی ایلامی را نشان میدهد که بر تختی ساده نشسته و با دست راست افراشته در برابر نماد خورشید به نیایش پرداخته است. بالای سر او قرصی کامل به نشانه خورشید/ناهونته حجاری شده و در برابر پیکره، سکویی پلکانی دیده میشود که به نظر میرسد محل نذورات و هدایای آیینی بوده است.
این اثر در جریان پیمایش میدانی گروهی متشکل از او، «ایوب سلطانی» مدیر پایگاه مسجدسلیمان، «فرزاد نجفی» کارشناس ارشد باستانشناسی و «مهدی فرجی» مدیر پایگاه آیاپیر ایذه در محدوده «الهک» و در نزدیکی «اشکفت سلمان» شناسایی شد.
فیضی تصریح کرد: الهک یا همان آیاپیر کهن، بهدلیل موقعیت راهبردی، منابع آبی و تراکم محوطههای تاریخی، یکی از کانونهای مهم سیاسی در دوره ایلام میانه (۱۵۰۰تا ۱۰۰۰پیش از میلاد) محسوب میشود. منابع مکتوب شوش نیز از این منطقه بهعنوان یک دولتشهر نیمهمستقل تحت حاکمیت ایلام یاد کردهاند .
وی درباره ابعاد این اثر توضیح داد: این نقشبرجسته حدود ۲۶سانتیمتر است و از حیث اندازه، کوچکترین نمونه شناختهشده ایلامی محسوب میشود. با وجود ابعاد محدود، ترکیببندی و شمایلنگاری آن با دیگر آثار ایلامی چون نقشهای کولفرح، خونگاژدر و شهسوار و همچنین مهرهای استوانهای اور، شیماشکی و کاسی در میانرودان پیوندی روشن دارد.
این باستانشناس تفاوت ساختاری اثر را نیز برجسته کرد: برخلاف اغلب نگارکندهای ایلامی که بر سنگهای یکنواخت حجاری شدهاند، این اثر بر بستری از سنگ کنگلومرای نامتجانس اجرا شدهاست. همین ویژگی همزمان که آن را متمایز میکند، در معرض فرسایش شدید نیز قرار داده است. بنابراین مستندسازی دقیق، اسکن لیزری و فتوگرامتری برای حفاظت و تداوم حیات اثر ضروری است.
فیضی در تحلیل ارزش نمادشناختی اثر اظهار کرد: این نگارکند نه تنها ما را با جلوهای از هنر صخرهای و سنتهای نیایشی ایلامیان آشنا میکند، بلکه میتواند به بازنگری در تاریخ هنر ایلام و روابط فرهنگی آن با میانرودان یاری رساند.
دبیر جشنواره تئاتر عروسکی تهران ـ مبارک منصوب شد
مدیرکل هنرهای نمایشی طی حکمی پوپک عظیمپور تبریزی، عضو هیأت علمی دانشگاه تهران، پژوهشگر و کارگردان تئاتر عروسکی را بهعنوان دبیر بیستویکمین جشنواره بینالمللی تئاتر عروسکی تهران ـ مبارک منصوب کرد.
به گزارش ایسنا، در بخشی از حکم رضا مردانی آمده است: این بار نیز گفتگوی تمدنها را با زبان عروسکها در کنار هنرمندان سراسر جهان روایت خواهیم کرد؛ روایتی از امید، صلح، اندیشه و آفرینش.
پوپک عظیمپور تبریزی، دارای مدرک کارشناسی کارگردانی نمایش عروسکی از دانشگاه تهران و کارشناسی ارشد در دو رشته کارگردانی و پژوهش هنر و دکترای پژوهش هنر است.
شما چه نظری دارید؟